|
|
Verwachtingspatroon
Toen de geallieerden Nederland in 1944/45 bevrijdden, was er feest. Toen het feest gevierd was, kwam de pijnlijke werkelijkheid. Er was een tekort aan alles, aan kolen, elektriciteit, voedsel, huizen, bouwmaterialen enzovoort. Fabrieken konden niet worden opgestart, infrastructuur was zwaar beschadigd en het bestuur moest worden ingeregeld. De aanvankelijke hoop en verwachting dat het snel beter zou worden, werd danig de kop ingedrukt. Ik was er niet bij, maar kan me voorstellen dat mensen de jaren 1945-1949 als zeer zwaar hebben ervaren. Pas toen de Verenigde Staten met het Marshall plan kwam, kon er pas echt met de opbouw worden begonnen. Je ziet dan ook dat er in de jaren 50 flink is gebouwd. Ondanks dat was er nog steeds woningtekort en woonden er per woning 4,5 persoon (nu is dat 2,1). Het werk was zwaar en de lonen waarschijnlijk ook niet bijster hoog. Maar de opbouw was belangrijker dan persoonlijk geluk. Dat kwam pas in de jaren 60, toen was er ruimte voor Love, Peace & Happiness. De verwachtingen werden telkens naar boven bijgesteld en daar was ook ruimte voor.
Maar ze zeggen wel eens dat bomen niet tot aan de hemel groeien en Nederland werd meerdere malen door een economische crisis getroffen. Stakingen voor betere werkomstandigheden, kortere werkweek en beter loon waren er ook regelmatig. De welvaart nam toe, maar ten koste van wat?
In de jaren 80 en 90 werden we al eens geconfronteerd met ons eigen handelen. Rivieren waar door vervuiling geen vis meer zwom, enorme luchtvervuiling, stervende bossen door zure regen, aantasting van de natuur door overmatig fosfaat en gaten in de ozonlaag. Voor veel van deze zaken kwam een oplossing, omdat men wel inzag dat het niet zo goed was voor ons als (Europese) mensen.
Nu zitten we weer in zo'n periode, maar nu zijn de meningen toch meer verdeeld. Duurzaamheid is het magische woord, maar nog lang niet iedereen ziet dat zo. Veel mensen verwachten dat het allemaal wel meevalt, maar het verleden heeft geleerd dat dit niet zo is. De overheid probeert nu de verwachtingen over groei wat te temperen, logisch gezien onze enorme afhankelijkheid van het buitenland. Ik moet zeggen dat ik de laatste tijd ook maar weinig hoor van de Nexit-adapten.
Het milieu is 1 van de problemen die we moeten aanpakken. Maar ook maatschappelijke problemen, waarbij ik wel opmerken dat het me opvalt dat nu elke kleine minderheid volledige erkenning wil. Ze willen niet langer dat de wil van de meerderheid geldt, maar gaan daarin wel vaak te ver.
Wellicht dat ik mijn normen en waarden moet bijstellen, maar als bijna-gepensioneerde heb ik daar eigenlijk niet zo'n zin meer in. Heel mijn leven is al een racebaan geweest van aanpassingen en daar heb ik wel genoeg van. Het kan wel zijn dat anderen dat van me verwachten, maar dan wordt het tijd dat die anderen hun verwachtingspatroon eens gaan bijstellen. Die verwachtingen moeten wel worden bijgesteld, want aan alles is een tekort in Nederland, net als na de bevrijding, het feest is tijdelijk voorbij, totdat er weer een Marshall plan komt.
En als dat niet gebeurt? Dan zou het zo maar kunnen zijn dat ik Nederland niet meer vaderland herken en ik mijn pensioen elders zou moeten voltooien. Dat is een trieste gedachte, maar ik heb mijn verwachting alvast bijgesteld.
Freddie Oudman
07-08-2022
|
|
|